Podcinanie wędzidełka języka u noworodków i niemowląt

Podcinanie wędzidełka języka
u noworodków i niemowląt

W przypadku noworodków i niemowląt podcinanie wędzidełka wykonujemy przy użyciu maleńkich nożyczek w znieczuleniu miejscowym.
Taki zabieg trwa krótko, a nacięcie jest wielkości 1-2mm.

Dlaczego nie jest możliwe laserowe podcinanie wędzidełka?

W przypadku niemowląt nie możemy niestety zastosować lasera do podcięcia wędzidełka języka czy wargi. Ze względów etycznych, brak jest badań dotyczących wpływu promieniowania laserowego na organizmy tak małych dzieci.

Czym są wędzidełka?

W jamie ustnej mamy do czynienia z wędzidełkami wargi górnej i dolnej, policzków i języka.

Czym jest wędzidełko języka?

Wędzidełko języka jest fałdem błony śluzowej, położonym pomiędzy dolną powierzchnią języka i dnem jamy ustnej. Budowa wędzidełka języka u noworodków jest zróżnicowana. Te różnice mogą dotyczyć długości przyczepu wędzidełka na dolnej powierzchni języka, długości przyczepu wędzidełka do dna jamy ustnej, wysokości wolnego brzegu fałdu i jego grubości.

Najczęściej wędzidełko języka występuje w formie cienkiego i przezroczystego fałdu błony śluzowej, rzadziej w formie mięsistego fałdu o grubości 1,5 – 2 mm.

Funkcja wędzidełka języka

Wędzidełko języka jest pozostałością rozwoju embriologicznego. W zasadzie nie spełnia ono żadnej użytecznej funkcji. Może natomiast utrudniać i upośledzać funkcje ważne dla rozwoju dziecka.

Ankyloglossia – krótkie wędzidełko języka

Ankyloglossia oznacza takie wędzidełko, którego budowa anatomiczna ogranicza normalne ruchy języka. Definicja ta odnosi się do noworodków, niemowląt i osób dorosłych.

Upośledzenie funkcji języka polega na ograniczeniu ruchów wysuwania języka do przodu, do góry i na boki. Przy próbie wysuwania języka do przodu może on układać się na kształt serca/koniec języka przybiera kształt serca (koniec języka jest jakby rozdwojony).

Stopień ograniczenia ruchów języka zależy od długości, grubości i miejsca przyczepu wędzidełka. Ograniczenia są tym poważniejsze im krótsze i grubsze jest wędzidełko.

Rozpoznanie funkcjonalnie istotnego krótkiego wędzidełka języka

  1. Krótkie wędzidełko występuje u ok. 3 – 4 % noworodków zwykle częściej u chłopców.
  2. Stosunkowo często obserwujemy rodzinne występowanie krótkiego wędzidełka języka. Jeśli w wywiadzie rodzice podają informacje, że rodzeństwo lub jedno z rodziców mieli w dzieciństwie wykonany zabieg podcięcia wędzidełka lub byli leczeni z powodów problemów z wymową to fakt ten zdecydowanie przemawia za podcięciem wędzidełka języka.
  3. Zbyt krótkie wędzidełko utrudnia ssanie.
  4. Dzieci z krótkim wędzidełkiem mają problemy z przełykaniem.
  5. Może występować ślinienie się. Ślinotok związany jest z zaburzeniami odpływu śliny spod języka.
  6. Zachłystywanie się niemowlęcia zalegającą śliną może wywoływać kaszel.
  7. U starszych dzieci postępujące wady wymowy związane z zaburzeniami artykulacji określane mianem dyslalgii ankyloglosyjnej.

Wskazania do zabiegu

W okresie noworodkowym i niemowlęcym dla rozpoznania krótkiego wędzidełka istotne znaczenie mają zgłaszane przez matkę problemy z karmieniem piersią lub butelką

Dziecko z krótkim wędzidełkiem języka nie potrafi efektywnie ssać, męczy się karmieniem, robi przerwy, pręży się, stresuje się. Nie przybiera odpowiednio na wadze.

Brodawka matki karmiącej piersią po wyjęciu z ust dziecka ma charakterystyczny wygląd, jest spłaszczona, blada, kształtem przypomina szminkę z bolesnymi nadżerkami i pęknięciami. Wszelkie trudności w ssaniu piersi mogą zniechęcać matkę do karmienia piersią lub prowadzić do odrzucenia piersi przez dziecko. Skutkiem tego może być przedwczesne przejście  na karmienie sztuczne.

W tej sytuacji należy szybko znaleźć przyczynę problemów. Wskazana jest konsultacja z doradcą laktacyjnym, aby wychwycić ewentualne błędy w technice przystawiania dziecka do piersi. Jeśli przyczyną, czy też jedną z przyczyn problemów z karmieniem okaże się skrócone wędzidełko języka należy wykonać zabieg podcięcia.

W badaniach wspartych obrazowaniem USG stwierdzono po podcięciu wędzidełka języka, że przy słabszym ucisku języka na brodawkę, niemowlę uzyskuje większą ilość mleka podczas karmienia.

Przeciwwskazania frenotomii

  • Zaburzenia krzepnięcia
  • Ciężkie skazy krwotoczne
  • Zespół Pierra Robina
  • Stosowanie leków rozrzedzających krew
  • Czynna infekcja dróg oddechowych

Kiedy należy wykonać frenotomię – zabieg podcięcia wędzidełka języka?

Najlepszym czasem na podcięcie wędzidełka języka są pierwsze miesiące życia.

Opinie fachowców na ten temat są podzielone. Opinie laryngologów, doradców laktacyjnych i logopedów są raczej jednoznaczne. Skrócone wędzidełko języka należy skorygować.

Nie bagatelizując problemu, znając tak zwane późne konsekwencje nie podcięcia wędzidełka uważamy, że każde skrócenie wędzidełka wymaga przynajmniej konsultacji lekarskiej, fachowej oceny specjalisty.

Utrwalenie nieprawidłowego ssania, żucia, połykania w późniejszym wieku może skutkować wadami wymowy (seplenienie), trudnymi w leczeniu wadami zgryzu (zgryz otwarty spowodowany nawykiem wsuwania języka między zęby). Ta pozornie niewielka i nieistotna wada jaką jest skrócenie wędzidełka języka może mieć poważne konsekwencje wymagające niekiedy kilku lat leczenia i żmudnych ćwiczeń.

Rekomendujemy by funkcjonalnie istotne skrócone wędzidełko języka podcinać jak najwcześniej, już w wieku noworodkowym czy niemowlęcym.

Zabieg nie niesie ryzyka powikłań, jest bezpieczny jeśli nie ma przeciwwskazań ogólnomedycznych. Podcięcie wędzidełka języka w późniejszym wieku może być zabiegiem stresującym dla dziecka.

Podcięcie wędzidełka w Gliwicach

W Gliwickim NZOZ VITA-DENT wykonujemy zabieg podcięcia wędzidełka u niemowląt techniką chirurgiczną według poniższej procedury.

  1. Przed zabiegiem frenotomii niemowlę jest konsultowane przez laryngologa dziecięcego i stomatologa.
  2. Zaleca się, aby nie karmić dziecka bezpośrednio przed zabiegiem. Na czas zabiegu najlepiej niemowlę pozostawić w nosidełku.
  3. Lekarz bada dziecko i dokonuje kwalifikacji do zabiegu, wybiera najlepszą metodę podcięcia wędzidełka języka.
  4. Jeśli po konsultacji potwierdzone zostanie skrócenie wędzidełka języka, zabieg wykonuje laryngolog dziecięcy, mający doświadczenie w tego typu zabiegach.
  5. Zabieg podcięcia wędzidełka języka (czasami również wędzidełko wargi górnej) wykonujemy w znieczuleniu miejscowym, powierzchniowym (w żelu).
  6. Po upływie 1 – 2 minut od znieczulenia i odpowiednim ustabilizowaniu języka na podniebieniu palcami lub specjalną łopatką, wykonujemy maleńkie podcięcie wędzidełka. Dziecko zwykle nie odczuwa bólu, a jeśli to tylko delikatne uszczypnięcie.
  7. Po zabiegu przez 2 – 3 minuty powierzchnia nacięcia jest delikatnie uciskana jałowym gazikiem. Oczywiście należy liczyć się z płaczem dziecka. Swój sprzeciw może wyrazić jedynie głośnym płaczem. Badanie jamy ustnej, wędzidełka języka, jak również unieruchomienie języka na czas zabiegu, odbierane jest przez niemowlę jako coś nieznanego i nieprzyjemnego.

Czasami podczas badania okazuje się, że mamy do czynienia z tak zwanym tylnym wędzidełkiem języka, które powinno być korygowane w warunkach szpitalnych. W takiej sytuacji lekarz wyjaśni rodzicom, na czym polega problem i pokieruje do dalszego leczenia.

W niektórych przypadkach celowe może okazać się, rozłożenie podcięcia wędzidełka na dwa etapy lub na trzy. Tak może być, gdy wędzidełko jest grube i mięsiste. Nawet częściowe podcięcie takiego wędzidełka może skutkować ustąpieniem problemów z karmieniem.

Postępowanie po zabiegu

Podczas pierwszych kilku dni po zabiegu w miejscu rany może pojawić się białawo – szary lub żółty (od karotenów matki)  nalot, nie wymagający leczenia, doczyszczania!!

Rana goi się po tygodniu.

Powikłania po frenotomii

Frenotomia u noworodka jest zabiegiem bezpiecznym. Powikłania występują bardzo rzadko. Powołując się na badania z jednego z oddziałów noworodkowych na ok. 400 zabiegów frenotomii u noworodków obserwowano tylko jedno powikłanie w postaci przedłużającego się krwawienia (dłużej niż 5 minut).

Zapraszamy!

VITA-DENT Gliwice

44-100 Gliwice, ul. Częstochowska 18/1

telefon : 32 279 16 81

tel. kom.: 784 216 410


Godziny przyjęć:

Poniedziałek  14:00 – 20:00

Wtorek  14:00 – 20:00

Środa  14:00 – 20:00

Czwartek  14:00 – 20:00

Piątek  9:00 – 14:00